Bakır Sosluk

Bakır sosluk, zeytinyağı, tereyağı, salça sosu, bal ya da reçel gibi az miktarda malzemeyi sofraya ayrı ayrı taşımaya yarayan küçük kaptır. Bu bölümde dört ayrı gövde bulunuyor: kulpsuz Alebat, ahşap ya da pirinç kulplu Salsa, mini boy Şef Gasarol ve kapaklı Dalyan. Ölçüler 9 santimetreden 14 santimetreye kadar iniyor, ağırlıklar 140 ila 200 gram aralığında.

Sosluk ile sahan aynı şey mi

Karıştırılan iki kap bunlardır, ama işleri farklıdır. Sahan pişirme kabıdır; ocakta yumurta, menemen ya da sucuk pişirilir ve tabanı bu iş için geniştir. Sosluk ise ağırlıklı olarak sunum kabıdır; taban dar, kenar diktir, hacim bilerek küçük tutulmuştur. Amaç malzemeyi ısıtmak değil, sofrada ayrı ve derli toplu tutmaktır. Bu bölümdeki bazı gövdeler kısa süreli ocak kullanımına da uygundur; tereyağı eritmek ya da sosu ılıtmak gibi işler için elverişlidir, ama uzun pişirme için tasarlanmamışlardır.

Günlük sofrada en sık şu işlerde kullanılır:

• Kahvaltıda bal, kaymak, reçel ve zeytinyağını ayrı ayrı sunmak
• Meze sofrasında humus, cacık, acılı ezme gibi küçük porsiyonları dağıtmak
• Mantı ve pide yanına yoğurt ile eritilmiş tereyağı vermek
• Izgara yanına hardal, sarımsaklı sos veya nar ekşisi koymak
• Kişi başı porsiyon sunumlarında tabak üzerinde küçük kap olarak kullanmak

Gövdeler ve seçim

Seçimi kolaylaştıran ilk soru şudur: sosluk sofrada mı duracak, elden ele mi geçecek, yoksa ocakla da mı ilişkisi olacak? Kulplu gövdeler taşımayı kolaylaştırır, kulpsuz gövdeler tabak üstünde daha az yer kaplar, kapaklı gövde ise sıcağı ve kokuyu içeride tutar.

Kulp malzemesi günlük kullanımı doğrudan etkiler. Ahşap kulp ısınmaz, elde daha yumuşak durur ama suda uzun bekletilmemelidir. Pirinç kulp daha dayanıklıdır ve bakırla renk uyumu kurar, buna karşılık kap ısıtıldıysa kulp da ısınır. Kalınlık tarafında Salsa gövdeleri 0,50-0,60 milimetre, el dövme Dalyan ise 0,80 milimetre sacdan üretilir; daha kalın gövde darbeye daha dirençlidir ve sıcağı biraz daha uzun tutar. Kalabalık sofra kuranlar için üçlü Mini Şef Gasarol takımı, üç ayrı sosu tek düzende sunmayı kolaylaştırır.

Kalay, asit ve temizlik

Sosluk kategorisinde kalay konusu ortalamadan daha önemlidir, çünkü sunulan malzemelerin çoğu asitlidir: nar ekşisi, limonlu sos, salçalı ezme, sirkeli turşu suyu. Asitli yiyecekler bakırla doğrudan uzun süre temas etmemelidir; kalay katmanı tam olarak bu teması engeller. Bu nedenle sosluğu saklama kabı gibi kullanmayın. Sofra bittiğinde içindekini boşaltın, gece boyunca sos dolu bırakmayın.

Yıkama elde yapılır, bulaşık makinesi kalayı ve ahşap kulpu bozar. Ilık su ve yumuşak sünger yeterlidir; tel bulaşık teli hem kalayı kazır hem yüzeyi çizer. Yıkandıktan sonra bekletmeden kurulayın, özellikle kulp bağlantısının çevresinde su birikmesin. Dış yüzeyde zamanla oluşan kararma bakırın havayla tepkimesinden gelir ve kusur değildir; limon ile tuz ya da un, sirke ve tuz macunu parlaklığı geri getirir. Kap ocakta kullanılacaksa kısık ateşte kalmalı ve boş ısıtılmamalıdır; ayrıca bakır manyetik olmadığı için indüksiyon ocakta çalışmaz.

Kahramanmaraş bakır işçiliğinde küçük kaplar

Küçük kaplar atölyede genellikle usta adaylarının ilk çalıştığı parçalardır; hata payı düşük olduğu için ölçü tutturmayı öğretir. Bir sosluğun kenarı, dolduğunda dökülmeyecek kadar dik, kaşık girdiğinde engel olmayacak kadar da açık olmalıdır. Kahramanmaraş’ın bakır el işlemesi mahreç işaretiyle tescilli bir zanaattır; bu bölümdeki kapaklı Dalyan gövde de aynı el dövme yöntemiyle biçimlendiriliyor.

Bakır sosluk fiyatını ne belirler

Soslukta ölçüler birbirine yakın olduğu için fiyat farkı çoğunlukla üretim tekniğinden ve kapak varlığından doğar. Gövdeler 0,50 ile 0,80 milimetre arasında, 140-200 gram bandında toplanır; bu dar bant fiyat aralığını da daraltır. Makine dövme gövdeler bu grubun çoğunluğunu oluşturur, el dövme seçenek ise işçilik payıyla ayrışır. Güncel aralık sayfadaki katalog özetinde canlı görünür; nedenleri Bakır Ürün Fiyatları Neden Farklı yazısında.

Modeller ve ölçüler

Sosluk seçiminde ilk soru kapak gerekip gerekmediğidir. Kapaksız formlar sofrada doğrudan servis için, kapaklı olanlar sosun sıcak ya da tozdan korunmuş kalması gereken durumlar için kullanılır. İkinci soru ağız genişliğidir: geniş ağız kaşıkla servisi, dar ağız dökerek servisi kolaylaştırır.

Bu grupta yüzey kırmızı bakırdır. Sosluk asitli içerik taşıdığı için iç yüzeyin kalaylı olması önemlidir; ürün sayfasındaki kalay bilgisi bu yüzden ölçüden önce okunur. Küçük sofra kaplarının birbirinden nasıl ayrıldığı bakır küçük sofra kapları rehberinde ele alınıyor.

Sıkça sorulan sorular

Sosluk ile sahan arasındaki fark nedir?

Sahan pişirme, sosluk sunum kabıdır. Sahanın tabanı geniştir ve ocakta yumurta ya da menemen pişirilir; sosluk dar tabanlı ve küçük hacimlidir, sofrada sosu ayrı tutmak için kullanılır.

Sosluğa limonlu ya da sirkeli sos koyabilir miyim?

Evet, iç yüzey kalaylıysa koyabilirsiniz. Kalay katmanı asidin bakırla temasını keser. Yine de asitli sosu saatlerce kapta bekletmeyin, sofra bitince boşaltın.

Hangi boyu almalıyım?

Kişi başı sunum için 1 numara ya da mini gövdeler, ortak kullanım için 2 ve 3 numara uygundur. Kapaklı 14 santimetrelik Dalyan gövde, sıcak tutulması gereken soslar için tercih edilir.

Ahşap kulplu sosluk nasıl yıkanır?

Ahşap kulbu suda bekletmeden, gövdeyi ılık suyla yıkayıp kurulayın. Ahşap uzun süre ıslak kalırsa şişer ve zamanla çatlar; kuru bezle silmek en doğrusudur.

Sosluk ocakta kullanılabilir mi?

Kısa süreli ve kısık ateşte kullanılabilir, örneğin tereyağı eritmek için. Uzun pişirme için tasarlanmamıştır ve indüksiyon ocakta çalışmaz.

Sofra kurulumunu tamamlamak için bakır kâse modellerine ve bakır yağdanlık seçeneklerine göz atabilir, tüm sunum grubunu bakır servis ve sunum bölümünde görebilirsiniz.