Bakır Kavurma Sacı

Bakır kavurma sacı, etin yüksek ısıda hızlıca mühürlenip suyunu bırakmadan pişirildiği, kenarları hafif yükseltilmiş geniş ve sığ bir pişirme kabıdır. Bu bölümdeki Ziyafet gövdeli sacların tamamı el dövmedir ve 16 santimetreden 36 santimetreye kadar geniş bir çap aralığında üretilir. Yüzey seçeneği kırmızı, yani bakırın doğal rengidir.

Sac neden ayrı bir kap

Tencere ısıyı biriktirir ve buharı içeride tutar; sac ise tam tersini yapar. Geniş taban ısıyı yayar, alçak kenar buharın hemen uçmasını sağlar. Et suyunu bırakıp kendi suyunda haşlanmak yerine yüzeyi kızararak pişer. Bakır bu işi paslanmaz çelikten ve dökme demirden daha hızlı ve eşit ısı ilettiği için daha iyi yapar: sacı ocaktan alır almaz ısı düşer, yani kavurmanın son otuz saniyesini kontrol edebilirsiniz. Dökme demirde bu mümkün değildir, kap ateşten indikten sonra da pişirmeye devam eder.

Sofrada en çok şu işler için kullanılır:

• Kuşbaşı ve kuzu kavurma; etin kendi yağıyla pişirilmesi
• Sac kahvaltısı: sucuk, yumurta, domates ve biberin aynı kapta sırayla pişirilmesi
• Sac kavurma ve tavuk sote gibi kalabalık sofra yemekleri
• Sebze kavurma, mantar ve kuru soğanın hızlı kızartılması
• Pişirilen yemeğin ocaktan alınıp doğrudan sofraya, sac ısıtıcı üzerine getirilmesi

Hangi boy kaç kişilik

Sac seçiminde en sık yapılan hata küçük almaktır. Malzeme tabana tek kat sığmıyorsa üst üste biner, buhar çıkamaz ve kavurma haşlamaya döner. Kural basittir: pişireceğiniz et tabana yayıldığında altı görünmeye devam etmeli. Aşağıdaki tablo bu bölümdeki çapların gerçek karşılığını gösterir.

Büyük sac küçük işi de görür, tersi geçerli değildir. Ancak 34 ve 36 santimetrelik gövdeler ev tipi ocak gözünün çapını aşar; bu boylarda ısı ortadan gelip kenarlara yavaş yayılır. Kalabalık için büyük sac alacaksanız geniş gözlü ocak, bahçe ocağı ya da sac altı ısıtıcı düşünmelisiniz. Ev içinde günlük kullanım için 26 ve 28 santimetre en dengeli iki ölçüdür.

Ocak uyumu ve pişirme düzeni

Bakır manyetik olmadığı için indüksiyon ocakta çalışmaz. Gazlı ocak, elektrikli ocak, bahçe ocağı ve odun ateşi uygundur. Gazlı ocakta alev tabanı aşmayacak şekilde ayarlanmalıdır; alev kenardan yukarı taşarsa kulpların bağlantısı ve dış yüzey gereksiz yere yanar.

Kavurmada sıralama önemlidir. Sacı önce boş olarak ısıtın, yağı sonra ekleyin ve eti tek seferde değil, iki üç partide atın. Hepsini birden atmak sac sıcaklığını düşürür ve et suyunu salar. Et rengini aldıktan sonra tuz eklenir; erken atılan tuz suyu dışarı çeker. Sebzeler en sona bırakılır, çünkü pişme süreleri çok daha kısadır.

Kalay ve temizlik

Kavurma sacının gıdayla temas eden yüzeyi kalaylıdır. Kalay, bakırın üzerine çekilen koruyucu katmandır; yemeğin bakırla doğrudan temas etmesini engeller. Yüksek ısıyla çalışan bir kapta kalay tavaya göre daha hızlı aşınır, bu yüzden yoğun kullanımda yaklaşık bir iki yılda bir yenilenmesi beklenir. Taban kızıla dönmeye başladıysa kalaylama zamanı gelmiştir. Sacı boş ve yağsız hâlde uzun süre kızgın bırakmak kalayı en çok yıpratan alışkanlıktır.

Sac bulaşık makinesine girmez. Pişirme bittikten sonra kabın soğumasını bekleyin, kızgın saca soğuk su dökmek metali ani olarak büzer. Ilık su ve yumuşak süngerle yıkayın, tel bulaşık teli kullanmayın; tel hem kalayı kazır hem el dövme yüzeydeki çekiç izlerini köreltir. Yıkadıktan hemen sonra kurulayın. Dış yüzeydeki kararma bakırın doğal davranışıdır; limon ve tuzla ya da un, sirke, tuz macunuyla açılır.

Kahramanmaraş bakır işçiliğinde sac

Sac, düz bir bakır levhanın çekiçle kademe kademe çukurlaştırılmasıyla yapılır. Ustanın her vuruşu metali biraz daha ince ve biraz daha sert bırakır; bu yüzden el dövme sacın tabanı, aynı kalınlıkta preslenmiş bir tabandan daha dirençlidir. Yüzeydeki çekiç izleri süs değil, üretim yönteminin kaydıdır ve her parçada farklıdır. Kahramanmaraş’ın bakır el işlemesi mahreç işaretiyle tescilli bir zanaattır.

Bakır kavurma sacı fiyatını ne belirler

Kavurma sacında fiyatı çap ve gövde ağırlığı belirler; sac genişledikçe kullanılan bakır doğrudan artar. Bu gruptaki gövdelerin tamamı el dövmedir, bu yüzden teknik farkı fiyata yansımaz; asıl fark ölçüden gelir. Kenar yüksekliği de hesaba girer, çünkü yüksek kenarlı saclar daha fazla malzeme ister. Güncel aralık sayfadaki katalog özetinde canlı görünür; nedenleri Bakır Ürün Fiyatları Neden Farklı yazısında.

Modeller ve ölçüler

Seçim çapla başlar: sac, üzerinde pişirilecek porsiyon sayısına göre alınır. Dar bir sac iki-üç kişilik kavurmaya yeterken kalabalık sofra geniş çap ister. İkinci ölçü kenar yüksekliğidir; alçak kenar suyun çabuk çekilmesini, yüksek kenar ise sulu kavurmada taşmamayı sağlar.

Yüzey bu grupta kırmızı bakırda kalır. Sacın altı doğrudan ateş gördüğü için kaplama uygulanmaz; iç yüzeyin kalaylı olup olmadığı ise ürün sayfasında yazılıdır ve pişirilecek yemeğe göre önem kazanır. Kalayın ne zaman gerektiği kalaylı ve kalaysız bakır karşılaştırmasında anlatılıyor.

Sıkça sorulan sorular

Kaç santimetre sac almalıyım?

Dört kişilik bir ev için 26-28 santimetre yeterlidir. Malzemenin tabana tek kat yayılabilmesi esastır; sıkışık yerleşim kavurmayı haşlamaya çevirir. Sık misafir ağırlıyorsanız 32 santimetre ve üzeri boylara çıkabilirsiniz.

Bakır sac indüksiyon ocakta kullanılır mı?

Kullanılmaz. Bakır manyetik bir metal olmadığı için indüksiyon ocak onu tanımaz. Gazlı ve elektrikli ocaklarda, bahçe ocağında ve odun ateşinde sorunsuz çalışır.

El dövme sac ile makine dövme arasındaki fark ne?

El dövmede taban çekiçle şekillendirilir, izler görünür ve her parça birbirinden farklı olur. Bu bölümdeki Ziyafet sacların tamamı el dövmedir. Makine dövme daha düzenli bir desen ve daha uygun fiyat sunar; başka kategorilerde bu seçenek de vardır.

Sacın kalayı ne zaman yenilenir?

Taban yüzeyinde bakırın kızıl rengi lekeler hâlinde görünmeye başladığında yenilenir. Yoğun kullanımda bu genellikle bir iki yıl sürer. Kalaylama, sacın ömrünü uzatan olağan bir bakım işidir.

Sacı sofraya getirebilir miyim?

Evet, sac hem pişirme hem servis kabıdır. Masayı korumak için altına ısıya dayanıklı bir altlık ya da ısıtıcı koyun. Diğer ocak üstü kapları görmek için bakır tava modellerine ve bakır mutfak ve pişirme bölümüne bakabilirsiniz. Toplu alım ve işletme siparişleri için toptan satış sayfamız üzerinden ulaşabilirsiniz.