Bakır Tava

Yüksek ısıda kısa süre pişirilen her şey kabın ne kadar çabuk tepki verdiğine bağlıdır; bakır tava tam da bu yüzden kahvaltıdan sotelemeye kadar geniş bir alanda kullanılır. BakırBul kataloğunda 52 tava modeli var: 14 cm’den 27 cm’ye kadar çaplar, 0,50 mm ile 1,20 mm arasında sac kalınlıkları, kapaklı ve kapaksız gövdeler. Emirgan, Acemli, Beyoğlu, Soylu, Çelebi ve Şahika serileriyle el dövme, makine dövme ve makine düz teknikleri bir arada sunuluyor.

Boy seçimi ve numara karşılıkları

Tavada boy hem numarayla hem santimetreyle verilir. Emirgan, Acemli, Soylu ve Çelebi serilerinde 1 numara 14 cm’dir ve her numara iki santim ekler; Beyoğlu serisinde ise numaralandırma 18 cm’den başlar. Bu yüzden sepete eklemeden önce ürün adındaki santimetre değerine bakmak gerekir. Çap tercihini şöyle özetleyebiliriz:

Bir de 25 cm çapında derin gövdeli Wok Bakır Tava modeli bulunuyor; yüksek ısıda hızlı karıştırarak pişirmeye uygun, kapaklı ve kapaksız seçenekleriyle. Boyu kararsız kalanlar için 1, 2 ve 3 numarayı bir arada veren Acemli 3’lü takımlar iyi bir başlangıçtır.

Sac kalınlığı ve üretim tekniği

Kalınlık, tavanın ısıyı nasıl tuttuğunu belirler. Katalogda 0,50 mm ile 1,20 mm arasında gövdeler var. İnce sac hızlı ısınır ve hafiftir; yumurta, sos ve kısa süreli işlerde pratiktir. Kalın sac ısıyı depolar, bu yüzden soğuk malzeme tavaya girdiğinde sıcaklık birden düşmez; et mühürlemek ve kızartma yapmak için daha uygundur. Örnek vermek gerekirse Emirgan serisinde 14 cm gövde 0,80 mm ve yaklaşık 406 gram, 20 cm gövde 1,20 mm ve yaklaşık 654 gramdır.

Üretim tekniği hem görünümü hem fiyatı etkiler. El dövme gövdelerde çekiç izleri belirgindir, her parça birbirinden farklı çıkar; katalogdaki tavaların çoğu bu şekilde üretilir. Makine dövme daha düzenli bir desen ve daha uygun fiyat verir. Makine düz gövdelerde ise yüzey desensiz ve pürüzsüzdür, temizliği en kolay olanıdır. Çelebi serisi aynı boyları hem el dövme hem düz yüzeyle sunduğu için iki tekniği karşılaştırmak isteyenlere uygundur.

Kapaklı gövde ve sahan farkı

Katalogda kapaklı modeller sınırlı sayıdadır, kapaksız gövdeler ise çoğunluktadır. Kapak, buharı içeride tutarak pişirmeyi hızlandırır ve sebze gibi suyunu salarak pişen malzemelerde kurumayı önler; Emirgan ve Beyoğlu serileri kapaklı gövdeleriyle bu işler için tercih edilir. Kapaksız gövdeler ise buharın çıkmasını istediğiniz kızartma, soteleme ve mühürleme işlerine daha uygundur.

Tava ile sahan sık karıştırılır. Tava genellikle tek uzun saplıdır ve derinliği pişirmeye göre ayarlanmıştır; sahan ise daha sığdır, çoğunlukla iki küçük kulplu olur ve ocaktan doğrudan sofraya taşınıp içinde servis edilir. Kahvaltıda ocaktan gelen kabı sofraya koyacaksanız sığ ve iki kulplu bir gövde, ocakta çevirip karıştıracaksanız uzun saplı bir tava daha kullanışlıdır.

Gerçek bakır tava nasıl anlaşılır

Bakır mıknatıs tutmaz; gövdeye yapışan bir mıknatıs altta başka metal olduğunu gösterir. Ağırlık ikinci ölçüdür: bakır, aynı boydaki çelik ya da alüminyum gövdeden belirgin biçimde ağırdır. Üçüncüsü iç yüzeydir: pişirme yüzeyi kalaylı olur ve kalay gümüş rengindedir. Ayırt etme yöntemleri Gerçek Bakır Nasıl Anlaşılır yazısında toplanmıştır.

Yeni bakır tava ilk kullanımda ne yapılır

Tava ilk olarak ılık su ve yumuşak süngerle yıkanır, hemen kurulanır. Bulaşık makinesine konmaz, deterjan bekletilmez. Kullanmadan önce iç yüzeydeki kalay katmanının bütünlüğüne bakılır. Diğer bakır kaplardaki adımlar Yeni Bakır Tencere ve Tava İlk Kullanımdan Önce Ne Yapılır yazısındadır.

Kalay, temizlik ve ocak uyumu

Tavaların iç yüzeyi kalaylıdır. Yüksek ısıyla çalışılan bir kap olduğu için kalay burada tencereye göre biraz daha hızlı incelir; yoğun kullanımda bir-iki yılda bir yenilenmesi beklenir. Boş tavayı uzun süre yüksek ateşte bekletmemek kalayın ömrünü uzatır, tavaya yağ koymadan ısıtmamak iyi bir alışkanlıktır. Bulaşık makinesine girmez; elde ılık su ve yumuşak süngerle yıkanır, metal tel kullanılmaz ve hemen kurulanır. Bakır manyetik olmadığı için tavalar indüksiyon ocakta çalışmaz, gazlı ve elektrikli ocaklarda kullanılır. Dış yüzeydeki kararma doğal bir süreçtir, un ve sirke ile tuz karışımı yüzeyi tekrar açar.

Maraş’ta tava işçiliği

Tavada zorluk derinlikte değil, tabanın düzlüğündedir. Yayvan bir gövdede taban tam düz olmazsa ocakta oturmaz ve yağ bir kenara toplanır; usta bu yüzden dövmenin son turlarını taban düzeltmeye ayırır. Kahramanmaraş’ın bakır el işlemesi mahreç işaretiyle tescilli bir zanaattır ve sap perçininin gövdeye oturması da bu işin ayrı bir aşamasıdır.

Yoğun serviste tava ocak temasını çok daha sık gördüğü için kalınlık tercihi ev kullanımına göre yukarı kayar; işletmeler için toptan bakır tedarik koşulları ayrı anlatılıyor.

Bakır tava fiyatını ne belirler

Tavada fiyatı en çok sac kalınlığı ayırır. Katalogdaki tavalar 0,50 ile 1,20 milimetre arasında değişir ve aynı çapta kalın gövdeli bir tava, ince gövdeliye göre iki katına yaklaşan bakır kullanır; ağırlık 272 gramdan 1.322 grama kadar çıkar. İkinci belirleyici üretim tekniğidir: el dövme gövdeler işçilik payıyla makine dövmenin üstünde konumlanır. Kapaklı modellerde kapak ayrı bir parça olarak hesaba girer. Güncel aralık sayfadaki katalog özetinde canlı görünür; nedenleri Bakır Ürün Fiyatları Neden Farklı yazısında ayrıntılı.

Modeller ve ölçüler

Tava seçimi iki eksende yapılır: gövde derinliği ve sac kalınlığı. Sığ gövdeler kızartma ve sotede, derin gövdeler sulu pişirme ve wok tarzı kullanımda tercih edilir. Kalınlık ise ocakla ilişkilidir; ince gövde çabuk ısınır ama ısıyı çabuk bırakır, kalın gövde geç ısınır ve sıcaklığı daha dengeli tutar. Ürün adındaki İnce ve Kalın ibareleri tam bu ayrımı gösterir.

Yüzey tarafında tavalar kırmızı bakırda kalır; tencere ve sürahide görülen nikel ya da oksit seçenekleri bu grupta bulunmaz, çünkü tava doğrudan ateşle çalışır. Kapaklı ve kapaksız formlar ayrı ürün olarak listelenir, kapak sonradan eklenmez. Ölçü ve kalınlık her ürünün kendi sayfasında yazılıdır.

Sıkça sorulan sorular

Hangi boy bakır tava alınmalı?

İki kişilik kahvaltı için 2-3 numara (16-18 cm), günlük sebze ve et yemekleri için 4-5 numara (20-22 cm) yeterlidir. Kalabalık sofralarda 6-7 numara (24-27 cm) gövdeler kullanılır.

İnce mi kalın sac tava mı seçilmeli?

Yumurta ve sos gibi kısa süreli işler için ince sac, et kızartma ve mühürleme için kalın sac daha uygundur. Kalın gövde soğuk malzeme girdiğinde sıcaklığını koruduğu için etin suyunu bırakmasını azaltır.

Bakır tavada yağsız pişirme yapılır mı?

Hayır, tavsiye edilmez. Kalaylı yüzey yapışmaz kaplama değildir; malzeme yapışmasın diye tavaya yağ konması ve boş tavanın yüksek ateşte ısıtılmaması gerekir.

Bakır tava indüksiyon ocakta kullanılır mı?

Hayır. Bakır manyetik olmadığı için indüksiyon ocak tavayı algılamaz; gazlı ve elektrikli ocaklarda kullanılır.

Tavayla birlikte hangi ürünlere bakılır?

Aynı ocak takımını tamamlamak için bakır tencere modelleri, açık ateşte kavurma için bakır kavurma sacı ve tüm başlıklar için bakır mutfak ürünleri kategorisi incelenebilir.